Gastroskopia to jedno z podstawowych badań w diagnostyce schorzeń górnego odcinka przewodu pokarmowego. Pozwala ocenić błonę śluzową przełyku, żołądka i dwunastnicy, wykryć stan zapalny, nadżerki, wrzody czy pobrać wycinki do badania histopatologicznego. Choć procedura trwa zwykle kilkanaście minut i jest uznawana za bezpieczną dla pacjenta, w trakcie badania dochodzi do przejściowego mechanicznego podrażnienia śluzówki gardła i przełyku. Dodatkowo stosowane znieczulenie miejscowe lub sedacja wpływają na odruch połykania i ogólne samopoczucie. Dlatego też dieta w pierwszych 24 godzinach po badaniu nie powinna być przypadkowa.
Dowiedz się co jeść w pierwszych godzinach po badaniu, aby zmniejszyć ewentualny dyskomfort oraz wesprzeć regenerację śluzówki i ograniczyć ryzyko powikłań.
Pierwsze godziny po badaniu – kiedy można bezpiecznie jeść i pić?
Odpowiedź na pytanie co jeść po gastroskopii zależy przede wszystkim od sposobu przeprowadzenia badania.
Po znieczuleniu miejscowym
Najczęściej stosuje się lignokainę w aerozolu, która znosi czucie w gardle na około 30–60 minut. W tym czasie nie wolno spożywać płynów ani pokarmów. Powrót czucia w gardle należy ocenić samodzielnie – jeśli połykanie nie sprawia trudności, można rozpocząć picie niewielkich ilości wody w temperaturze pokojowej.
Wczesne spożycie płynów przy utrzymującym się znieczuleniu zwiększa ryzyko zachłyśnięcia, dlatego cierpliwość w pierwszej godzinie jest kluczowa.
Po sedacji dożylnej
Jeżeli gastroskopia była wykonywana w sedacji, czas obserwacji jest dłuższy. Pacjent powinien odczekać co najmniej 1–2 godziny przed przyjęciem pierwszego posiłku. W dniu badania obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów oraz spożywania alkoholu.
Co zjeść na pierwszy posiłek po gastroskopii?
Pierwszy posiłek po gastroskopii powinien być łagodny dla przewodu pokarmowego – zarówno pod względem temperatury, jak i konsystencji. Najlepiej sprawdzają się produkty półpłynne i lekkostrawne.
Dobrym wyborem są:
- woda niegazowana lub letnia herbata,
- kleik ryżowy,
- kisiel,
- jogurt naturalny,
- delikatna owsianka,
- puree ziemniaczane,
- zupa krem bez ostrych przypraw.
Dlaczego właśnie takie produkty? Nie wymagają intensywnego żucia, nie zawierają drażniących przypraw i nie stymulują nadmiernego wydzielania kwasu solnego. To szczególnie ważne, jeśli w trakcie badania stwierdzono zapalenie błony śluzowej żołądka lub nadżerki.
Warto jeść powoli, małymi porcjami i obserwować reakcję organizmu. Jeśli nie występują nudności ani ból, można stopniowo rozszerzać dietę.
Czego unikać w jadłospisie przez pierwsze 24 godziny?
Pierwsza doba po badaniu powinna być okresem oszczędzania śluzówki. Należy zrezygnować z:
- bardzo gorących potraw i napojów,
- ostrych przypraw,
- alkoholu,
- kawy,
- napojów gazowanych,
- potraw smażonych i tłustych.
Kawa i alkohol zwiększają wydzielanie kwasu solnego oraz mogą nasilać uczucie pieczenia w nadbrzuszu. Alkohol jest szczególnie przeciwwskazany po sedacji, ponieważ może wchodzić w interakcję z podanymi lekami.
Warto również unikać twardych produktów, takich jak sucha bagietka czy surowe warzywa, które mogą podrażnić gardło po przejściu endoskopu.
Plan żywieniowy 0–24 godziny po gastroskopii
0–1 godzina:
Brak jedzenia i picia.
1–3 godziny:
Małe ilości wody, następnie lekki półpłynny posiłek.
3–12 godzin:
Dieta lekkostrawna, małe porcje co kilka godzin.
12–24 godziny:
Stopniowy powrót do zwykłej diety, o ile nie ma indywidualnych zaleceń.
Objawy alarmowe
Choć powikłania są rzadkie, pilnej konsultacji wymagają:
- silny, narastający ból brzucha,
- wymioty z domieszką krwi,
- wysoka gorączka,
- nasilające się trudności w połykaniu.
Co jeść po gastroskopii? Podsumowanie
Odpowiedź na pytanie co jeść po gastroskopii sprowadza się do kilku zasad: cierpliwości w pierwszej godzinie, wyboru lekkostrawnych produktów oraz unikania czynników drażniących. W większości przypadków powrót do normalnej diety jest możliwy już następnego dnia. Świadome postępowanie w pierwszych 24 godzinach pozwala uniknąć dyskomfortu i zapewnia bezpieczną rekonwalescencję po badaniu.